V4k. Experimenteren met bladgroen

Door: Gerwin Breugem TOA biologie en scheikunde Driestar- Wartburg scholengroep Locatie Revius & Rene Koeleveld TOA Maerlant Lyceum Den Haag

WERKVORM: practicum

DOELGROEP: TOA, docenten havo/vwo bovenbouw

VAKKEN: Bi

Wat gebeurt er als je niet alleen over fotosynthese praat, maar het lichtgedrag van pigmenten zelf gaat meten? In deze sessie onderzoek je het absorptiespectrum van bladgroen uit spinazie en vergelijk je dat met pigmenten uit blauwwieren. Daarmee kom je dicht op een biologisch vraagstuk dat vaak abstract blijft: welke stoffen nemen welk licht op, en wat zegt dat over de organismen waarin ze voorkomen?

Je werkt met materiaal dat direct tot de verbeelding spreekt. In spinaziebladeren zitten chlorofyl-A en -B, carotenen en xanthofyl. Blauwwieren laten een ander beeld zien: daar vind je wel chlorofyl-A, maar geen chlorofyl-B. In plaats daarvan bevatten ze ook fycocyanine, een opvallend blauw eiwit dat licht absorbeert. Juist dat verschil maakt de vergelijking interessant.

Voor het bepalen van de absorptiespectra gebruiken we de WESP, een compacte fotospectrometer. Je meet dus niet alleen, maar ziet ook hoe zulke gegevens tot stand komen. Daarna verwerk je de resultaten zelf in Excel tot een grafiek, zodat de spectra niet alleen zichtbaar worden, maar ook bespreekbaar.

Deze practicumachtige opzet past goed bij het onderwerp: kijken, meten, vergelijken en interpreteren vallen hier samen. Dat levert niet alleen inhoudelijk inzicht op in pigmenten en lichtabsorptie, maar ook stof voor gesprek over hoe je zulke experimenten kunt inzetten in onderwijs. Een sessie voor wie graag via waarneming en data tot scherpere vragen komt.